یکی از بزرگترین مشکلاتی که اکثر ما با آن روبه‌رو هستیم دردهای سیستم گوارش به ویژه معده است، از آنجایی که اندام‌های داخلی بسیاری در حفره شکمی به صورت متراکم در کنار هم قرار دارند گاهی حتی درد در اندام های دیگر را با درد معده اشتباه می‌گیریم، یکی از این اندام‌ها صفرا است که غالبا دردهای آن با درد معده اشتباه گرفته می‌شود. در این مقاله به بیان نکاتی در خصوص کیسه صفرا و تفاوت درد معده و دردی که ناشی از سنگ کیسه صفرا است خواهیم پرداخت.

نگاهی به صفرا و مشکلات آن

کیسه صفرا یکی از اندام داخلی کوچک است که در زیر کبد قرار دارد، این اندام داخلی کوچک نقش مهمی در فرآیند هضم و گوارش غذا دارد، مهمترین مشکلی که ممکن است صفرا با آن مواجه شود، سنگ کیسه صفرا است. این بیماری ممکن است سالیان سال بدون هیچ علامت خاصی با شما همراه باشد. معمولا علائم سنگ کیسه صفرا زمانی بروز می کند که ابعاد سنگ به قدری بزرگ است که در عملکرد این اندام تاثیر گذاشته و آن را مختل می‌کند.

مهمترین علائم سنگ کیسه صفرا شامل موارد زیر می‌شود:

– درد شدید و متمرکز در ناحیه شکم که گاهی به شانه راست و کمر می‌زند.

– درد شکم بعد از خوردن غذا به ویژه اگر غذای سنگین و چرب صرف شده باشد.

– شکم دردی که با تنفس عمیق شدیدتر می‌شود.

– درد ناگهانی در وسط شکم در پایین استخوان سینه

– درد پشت کمر (فاصله میان استخوان دو کتف)

– سوزش سر دل، سوء هاضمه و احساس نفخ و زیاد شدن گاز معده

– احساس پری در شکم

– تهوع و استفراغ

– تب و لرز

– زردی پوست و چشم‌ها

– تغییر رنگ غیر طبیعی در مدفوع ( روشن شدن رنگ مدفوع)

عمل کیسه صفرا یا همان کوله سیستکتومی یک روش استاندارد برای درمان سنگ کیسه صفرا است که به روش لاپاراسکوپی انجام میشود.

نگاهی به دردهای شایع قسمت‌های مختلف معده

معده مهمترین عضو دستگاه گوارش است، اما از آنجایی که تراکم اندام‌های داخلی در حفره شکمی بسیار زیاد است درد در هریک از این اندام ها با درد معده اشتباه گرفته می‌شود. معده از نظر ابتلا به بیماری بسیار مستعد است، بنابراین درد معده در اکثر موارد دردی کاملا شایع و طبیعی خواهد بود.  در این بخش به برخی دردهای شایعی که بیماری های مختلف در معده ایجاد می‌کنند می‌پردازیم.

رفلاکس معده

این بیماری شایع‌ترین بیماری معده است که در اثر برگشت اسید معده به داخل مری اتفاق می‌افتد. در این بیماری معده بیش از آنچه درد داشته باشد دچار سوزش است و بیمار یک حالت سوزش متمرکز در قسمت انتهایی جناغ سینه یعنی درست در محل قرارگیری معده احساس می‌کند.

یبوست مزمن

یکی دیگر از عواملی که باعث حس درد در معده می شود یبوست است، یبوست باعث ایجاد درد و نفخ در معده می‌شود و معمولا با برطرف شدن آن درد نیز از بین می‌رود.

زخم معده

وجود زخم در بخش‌های مختلف معده می‌تواند عامل اصلی ایجاد درد و مشکلات گوارشی باشد. این دردها به ویژه در زمان گرسنگی پدیدار می‌شوند.

دردهایی از معده که با درد سنگ کیسه صفرا اشتباه گرفته میشود
برخی از دردهای معده ممکن است با درد سنگ کیسه صفرا اشتباه گرفته شود

دردهای معده که با درد سنگ کیسه صفرا اشتباه گرفته می‌شوند

مهمترین بیماری که درد ناشی از با درد سنگ کیسه صفرا اشتباه گرفته می‌شود ورم یا التهاب معده است که علائمی بسیار مشابه به سنگ کیسه صفرا ایجاد می‌کند. این علائم به قدری شباهت دارند که تنها معاینات دقیق پزشکی می‌تواند به تشخیص صحیح منجر شود.

علائمی که می توان به آن اشاره کرد شامل موارد زیر است:

نفخ شکم بعد از غذا

این علامت شایع‌ترین موردی است که بیماران تجربه می‌کنند. به نظر می‌رسد که معده شما از گاز پر شده این علامت به این دلیل است که غذاهایی که می‌خورید به خصوص بعد از وعده‌های غذایی بزرگ هضم نمی‌شوند. علاوه بر این ، درد به طور متناوب ظاهر می‌شود و سپس ناپدید می‌شود.

 کمردرد شدید

علائم دیگری که بیشتر باعث سردرگمی افراد می‌شود این است که معده درد می‌کنند و به محض مصرف دارو ، شرایط بهبود می‌یابد. درد ناپدید می‌شود. با این حال، درد دوباره شروع می شود و بیشتر در ناحیه قفسه سینه اتفاق می‌افتد یا حتی برخی احساس می کنند درد به پشت نفوذ کرده است.

 تهوع و استفراغ

هنگامی که سنگ‌های صفراوی در روده به دام افتاده و انسداد رخ داده است عوارضی به همراه دارد که شایع‌ترین آن تهوع و استفراغ است، این عارضه در مشکلات معده نیز از جمله عوارض رایج است، بنابراین ممکن است  این علامت نیز با مشکلات سوءهاضمه و معده اشتباه گرفته شود.

تشخیص درد معده از درد سنگ کیسه صفرا
چطور درد معده از سنگ کیسه صفرا شناسایی میشود؟

تشخیص درد معده از درد سنگ کیسه صفرا

همانطور که اشاره کردیم این مشکلات به قدری مشابه هستند که معمولا پزشک می‌تواند آنها را به شکل دقیق تشخیص دهد اما اگر بخواهیم به موارد ساده‌ای اشاره کنیم می‌توان تفاوت میان دردهای گوارشی معده و سنگ کیسه صفرا به این  شکل تشخیص داد:

– دردهای دستگاه گوارش که در اثر زخم، التهاب یا رفلاکس ایجاد می‌شوند معمولا با مصرف داروهای آنتی اسید و گوارشی بهبود می‌یابند، اما اگر درد در اثر ابتلا به سنگ کیسه صفرا ایجاد شده باشد ادامه دار خواهد بود.

– درد معده ناشی از سوء هاضمه، التهاب یا ورم معده معمولا با نفخ همراه است و یا در صورتی که ناشی از اسهال یا یبوست باشد با برطرف شدن آن خاتمه می‌یابد اما درد کیسه صفرا یک درد دائم و آزار دهنده است.

– دردی که در ابتلا به سنگ کیسه صفرا احساس می‌کنید غالبا به شانه راست سرایت می کند و یا در قسمت پشت کمر و بین دو کتف احساس می‌شود در صورتی که دردهای ناشی از مشکلات معده عموما در قسمت انتهایی جناغ سینه احساس می‌شوند.

– درد در مبتلایان به سنگ کیسه صفرا معمولا با حالت تهوع و استفراغ همراه است، این مشکل در افرادی که به معده درد ناشی از عفونت هلیکوباکتر مبتلا هستند نیز شایع است اما در صورتی که علائمی نظیر زردی پوست یا چشم‌ها نیز همراه این عارضه باشد می توان گفت که مشکل از کیسه صفرا خواهد بود.

– در صورتی که سنگ کیسه صفرا به عفونت و التهاب کیسه صفرا منجر شود درد همراه با تب و لرز را شاهد هستیم در حالی که در مبتلایان به دردهای معده چنین علامتی به ندرت بروز می‌کند.

– درد همراه با احساس پری در شکم که با تهوع همراه باشد معمولا ناشی از سنگ کیسه صفرا است، ضمن این که درد در ناحیه شکم که همراه با علائمی چون تغییر رنگ غیر طبیعی در مدفوع همراه است نیز مربوط به کیسه صفرا خواهد بود.

و در آخر

درد معده نه تنها با درد ناشی از سنگ کیسه صفرا که با دردهای ناشی از مشکلات اکثر اندام‌های داخلی حفره شکمی اشتباه گرفته می‌شود. به طور مثال ممکن است درد ناشی از آپاندیسیت با درد ناشی از سنگ کیسه صفرا اشتباه گرفته شود، یا دردهای ناشی از مشکلات کبدی با درد معده و یا کیسه صفرا مشابه باشند.

گاهی درد در ناحیه شکم در اثر ابتلا به بیماری‌های خطرناکی چون سرطان رحم یا سرطان معده بروز می‌کند، همچنین ابتلا به بیماری‌هایی نظیر مشکلات کلیوی، سندروم روده تحریک پذیر، مشکلات طحال، مثانه و … نیز به بروز درد در بخش های مختلف شکم منجر می‌شود که تشخیص آنها از دردهای دستگاه گوارش کار سختی است.

توصیه ما این است که برای درمان و تشخیص به موقع بیماری حتما با بروز اولین نشانه‌ها به جای خود درمانی به پزشک مراجعه کنید تا با توجه به معاینات دقیق پزشکی و آزمایش‌های تکمیلی نسبت به تشخیص و درمان بیماری شما اقدام شود.