آنچه در این مقاله میخوانید:

عمل جراحی بای پس معده مانند خیلی از جراحی ها٬ به مراقبتهای ویژه  نیاز دارد. اگر خودتان یا افراد نزدیک شما عمل بای پس معده را انجام داده و می‌خواهید برای رسیدن به بهترین نتیجه، مراقبتهای بعد از عمل بای پس معده را انجام دهید، ادامه این مقاله را از دست ندهید.

فرد به دلیل بیماری مرتبط با چاقی و وزن بالا، مانند دیابت نوع ۲ یا آپنه خواب عمل جراحی لاغری انجام داده یا میدهد. چیزی که بعد از عمل و کاهش وزن رخ میدهد٬ مشکلات ناشی از چاقی نیز بهبود میدهد.
تقریباً همه افرادی که جراحی کاهش وزن داشتند٬ بالای ۹۵% بیماران، می گویند کیفیت زندگی شان نیز بهبود پیدا کرده است.

بیمار انتظار دارد پس از عمل بای پس معده، وزن زیادی را از دست دهد.

پس از جراحی لاغری چه زمان به وضعیت عادی برمیگردم؟

دوره نقاهت پس از عمل بای پس معده، به نحوه برش و مقدار حجم برداشته شده از معده بستگی دارد. هرچه جراحی سنگین تر و طولانی تر باشد، دوره نقاهت بیمار نیز افزایش می‌یابد. این پروسه باعث می شود فرد مدت زمان بیشتری در بیمارستان بماند و در شب اول بعد از جراحی، بیمار با کمک فیزیوتراپ تمرین نشستن کرده و حتی ممکن است مدتی را بایستد. این فرایند به دلیل زخم جراحی، ممکن است کمی دردناک باشد، اما در روزهای بعدی نشست و برخاست برای شما راحت تر خواهد بود.

در جراحی لاغری٬ اکثر روشهای جراحی٬ به شکل لاپاراسکوپی انجام می شود. به این معنی که جراح برش های کوچکی روی شکم ایجاد می کند. این روش باعث می شود که زمان ریکاوری خیلی کوتاه تر باشد.

بیشتر افراد ۲ تا ۳ روز در بیمارستان می مانند و در طی ۳ تا ۵ هفته به فعالیت های عادی بر می گردند. اگر جراحی به روش “باز” ​​انجام شود، جراح باید برش های بیشتری را ایجاد کند٬ در نتیجه زمان بهبودی بیشتر به درازا میکشد.

ریکاوری پس از عمل بای پس معده با لاپاراسکوپی | دکتر بهزاد نعمتی هنر
زمان ریکاوری پس از عمل بای پس معده با لاپاراسکوپی خیلی کوتاه تر از عمل باز است

مصرف داروها پس از عمل بای پس معده

بعد از عمل جراحی٬ پزشک چندین دارو برای شما تجویز می کند، که برخی از این داروها برای چند ماه بعد از عمل باید مصرف شوند و برخی دیگر را نیز باید برای مدت طولانی تری مصرف کنید.
همچنین مدل این داروها به اشکال مختلفی چون خرد شده، مایع، جویدنی، زیر زبانی یا تزریقی است.

از جمله داروهای معمول تجویزی بعد از عمل٬ داروهای کاهش دهنده اسید معده هستند که به آن “مهارکننده ی پمپ پروتون” (PPI) گفته می شود، مانند Omeprazole (امپرازول)، که به جلوگیری از ایجاد زخم معده کمک می کند.

در صورت داشتن کیسه صفرا، برای جلوگیری از تشکیل سنگ کیسه صفرا، دارویی به نام Ursodiol تجویز می شود.

شما قادر نیستید که قرص های کامل را مانند آنچه قبل از عمل مصرف می کردید جذب کنید و قرص ها ممکن است در عبور از دستگاه گوارش جدید شما مشکلاتی داشته باشند.
 بنابرین قرص ها به شکل خرد هستند. همچنین برخی داروها کند هضم هستند که لازم است با پزشک خود در مورد داروهای مصرفی صحبت کنید تا در صورت لزوم تغییر یابند.

داروهایی که پس از عمل جراحی بای پس معده ممنوع هستند

  • داروهای حاوی آسپیرین
  • بیسموت ساب سالیسیلات (محصولات پپتو بیسمول) حاوی NASAID ها
  • محصولات سلبرکس
  • داروهای کوریسیدین کلد
  • کورتیکواستروئیدها (پردنیزون، کورتیزون) موثر در زخم معده
  • یورینال (حاوی /اسپیرین)
  • ایبوپروفن (یک NASAID، برند معروف آدویل و مورتین)
  • ناپروکسن (یک NASAID، برند معروف آلیو)
  • NASAID های عمومی (داروهای ضد التهاب و غیر استروئیدی) شامل آسپیرین، ایبوپروفن، ناپروکسنچ

داروهایی که اینجا معرفی میشود صرفا جنبه معرفی دارد و به معنی تایید یا رد مصرف آنها نیست. داروها باید فقط و فقط توسط پزشک معالج بیمار تجویز شود.

برخی از داروهایی که پس از عمل بای پس معده فقط با تجویز پزشک امکان پذیر است

  • داروهای مسکن مانند تیلنول (استامینوفن) و پانادول (پاراستامول)
  • داروهای آلرژی بندریل (دیفن هیدرامین HCL)
  • داروهای تب یا سرما خوردگی مانند بندریل (دیفن هیدرامین HCL)٬ دیمتاپ (بروم فنیرامین مالئات، سودوافدرین HCI)٬ روبیتوسین (دکسترومتورفان پولیستیرکس)٬ سودافد (سودافدرین)٬ تریامینیک (استامینوفن، دکسترومتورفان HBr)٬ محصولات تیلنول کلد (استامینوفن، آکسترومتورفان HBr، فنیل افرین HCI)
  • داروهای کاهش اسید مانند پریلوسک (امپرازول منیزیم)٬ پرواسید (لانسوپرازول)٬ نکسیوم (اسومپرازول منیزیم)
  • آزاد کننده گاز مانند گاکس ایکس (سیمتیکون) و فازیم (سیمتیکون، کلسیم کربنات)

پس از جراحی، باید مصرف داروهای معمول خود را که برای دیگر بیماری ها مصرف می کردید، از سر بگیرید.

برای اطمینان از مصرف دوز صحیح، حتما با پزشک معالج خود صحبت کنید؛
زیرا ممکن است بخاطر شرایط پزشکی کنونی دوز کمتری از داروهای خود را مصرف نمایید.

دوران نقاهت پس از عمل بای پس معده چقدر است؟

بازگشت به کار

اکثر بیماران بسته به روش عمل (لاپاراسکوپی و یا جراحی باز)، پس ازطی ۱ تا ۴ هفته می توانند به کار خود باز گردند. همان طور که گفته شد؛ زمان بهبودی به نوع جراحی بسیار بستگی دارد و همچنین بین افراد مختلف بسیار متفاوت خواهد بود. در جراحی به شیوه باز٬ دوران نقاهت طولانی تر است.
مهم است که به یاد داشته باشید که هیچ زمان مشخصی وجود ندارد که بتوان گفت همه در آن وارد فاز بهبودی می شوند. همچنین تفاوت زیادی بین بازگشت به فعالیت طبیعی و بهبودی کامل وجود دارد.

مصرف مواد غذایی

بیماران در سه ماه اول٬ رژیم غذایی خاصی را باید پیروی کنند و پس از آن کم کم با تغییر عادت غذایی٬ رژیم غذایی اندکی معمولی تر میشود.

فعالیتهای فیزیکی

در دوران نقاهت ۳ ماهه٬ بیمار باید بیشتر استراحت کند و از فشار اضافه بر معده جلوگیری کند. انجام فعالیت های سنگین٬ جابجایی اشیاء سنگین متوقف شود.
البته فعالیتهای سبکی چون پیاده روی٬‌ برای جلوگیری از یبوست٬ مفید است. اما موجب خستگی بیمار نشود.

آیا ممکن است بعد از عمل بای پس معده دوباره چاق شوم؟

دغدغه ای که خیلی از بیماران برای عمل لاغری دارند این است که “آیا عمل بای پس معده برگشت پذیر است؟”
طبق آمار بالای ۵۰ درصد موارد عمل شده٬ برگشت چاقی را دوباره تجربه نکرده اند و مابقی افراد کمتر از ۵ درصد اضافه وزن داشته اند که در مقایسه با وضعیت قبل از عمل ناچیز است.
اما در هر صورت٬ اگر شما جراحی بای پس معده را انجام داده اید و دوباره اضافه وزن پیدا کرده اید، لازم است که با پزشک خود حتما مشورت کنید.

بازگشت وزن پس از عمل بای پس معده
آیا عمل بای پس معده برگشت پذیر است؟

شاید برای شما این سوال پیش بیاید که چه چیزی باعث افزایش وزن شما شده است؟!

-اضافه وزن بعد از عمل٬ خیلی کم پیش می آید اما اگر این اتفاق برای شما رخ داد٬ نیاز به یک ارزیابی دقیق تری دارید تا مشخص شود چه عواملی (پزشکی، روانی، شیوه ی زندگی و…) در افزایش وزن شما نقش داشته است.

– خیلی محتمل است که رعایت رژیم غذایی و عادت های ورزشی شما کاهش یافته باشد، در این صورت باید به طور معمول وزن اضافه شده را به همان روش های قدیمی قبل از عمل از دست دهید، یعنی هم با کاهش کالری دریافتی و هم با افزایش فعالیت بدنی. برای درک بهتر این مسئله به شما توصیه می کنیم که، مقاله بازگشت وزن پس از عمل جراحی لاغری را مطالعه کنید.

رژیم مخصوص پس از عمل

رژیم غذایی بیمارانی که جراحی لاغری بای پس معده کرده اند فقط مختص این افراد است و کمک می کند تا بهبودی بهتری داشته باشند و عادات غذایی خود را تغییر دهند.

پزشک یا یک متخصص تغذیه، پس از عمل با شما صحبت خواهد کرد و در مورد رژیم غذایی که باید بعد از عمل پیگیری کنید، توضیحاتی خواهد داد که در هر وعده ی غذایی، چه نوع مواد غذایی و چقدر می توانید مصرف کنید. در مقاله رژیم غذایی بعد از عمل بای پس معده این مساله را کامل تر بخوانید.

رعایت صحیح و منظم رژیم غذایی بعد از عمل بای پس معده می تواند به شما در کاهش وزن با خیال راحت کمک کند.
از اهداف این رژیم این است که بتوانید مقدار کمتری غذا در هر وعده ی غذایی میل کنید تا معده ی کوچک شده بتواند آن مقدار غذا را به خوبی هضم کند.

بعد از گذشت حدود هشت هفته از رژیم غذایی بعد از بای پس معده، می توانید به تدریج به خوردن غذاهای جامد تر برگردید.
با خوردن سه وعده ی غذایی در روز شروع کنید، زیرا هر وعده ی غذایی شامل ۱ تا ۱/۲ لیوان غذا است. نکته ی مهم این است که قبل از احساس سیری کامل، دست از غذا خوردن بکشید.

مصرف سیگار و الکل پس از عمل بای پس معده

سیگار عملکرد برخی اندام های داخلی بدن را مختل کرده و باعث بیماری هایی نظیر موارد زیر میشود:

  • حمله قلبی
  • سکته های مغزی
  • ذات الریه
  • بیماری ریه
  • لخته شدن خون

لخته شدن خون در پاها از بزرگترین این خطرهاست. در نتیجه لخته شدن٬ جریان خون در بدن با مشکل روبرو میشود و مشکلاتی زیادی را برای بدن ایجاد میکند. از طرفی سیگار مانع التیام زخم است.

با کارکردی مشابه٬ الکل نیز برای معده و کبد آسیب زنننده است و موجب بروز سندروم دامپینگ میشود. توصیه میشود که مصرف الکل٬ حداقل به یک سال پس از عمل جراحی به تعویق بیفتد و حتی خیلی بهتر است که مصرف الکل ترک شود.

به منظور جلوگیری از سندروم دامپینگ٬ آهسته بخورید و بیاشامید
سندروم دامپینگ: زمانی رخ میدهد که غذا و مایعات به سرعت و بیشتر از حد طبیعی وارد روده کوچک میشود٬ در نتیجه حالت تهوع و استفراغ٬ سرگیجه٬ تعریق و اسهال اتفاق میفتد.

ورزش پس از عمل بای پس معده

بعد از عمل بای پس معده٬ به تدریج میتوانید ورزش های هوازی با شدت کم مانند پیاده روی٬ دوچرخه سواری یا شنا را انجام دهید.
اگر عمل جراحی شما با روش لاپاراسکوپی باشد، ورزش کردن بعد از عمل٬ کلا بی خطر است و دو هفته بعد از جراحی میتوانید شروع به تمرین کنید، اما بهتر است قبل از شروع هر برنامه ورزشی با جراح خود مشورت کنید.

ورزش کردن در حین کاهش وزن شما بدنبال عمل بای پس معده٬ بسیار مهم است زیرا ضمن کمک به فرایند کاهش وزن٬ از افتادگی عضلات بدن جلوگیر میکند.

جلوگیری از شل شدن پوست بعد از عمل بای پس معده

شل شدن پوست پس از عمل٬ علامت مثبتی در کاهش وزن بدن است٬ برای جلوگیری از افتادگی پوست میتوان اقدامات زیر را انجام داد:

  • تلاش برای ساخت ماهیچه های بیشتر
  • استفاده از اسکراب نمک
  • نوشیدن آب زیاد
  • تمرین یوگا
  • میوه و سبزیجات مصرف کنید
  • در مواردی که فرد وزن کم تا متوسطی را از دست بدهد٬ پوست به مرور جمع میشود اما در مواردی که کاهش وزن زیادی اتفاق بیفتد٬ شاید لازم باشد٬ از یک جراح پلاستیک برای کشیدگی پوست کمک گرفت.

مراجعه دوره ای به پزشک بعد از عمل بای پس معده

کسانیکه عمل جراحی لاغری کرده اند٬ لازم است که سالانه بین ۱ تا ۵ بار به متخصص جراحی عمومی خود برای چکاپ مراجعه کنند و تحت نظر باشند.
عمده موارد چکاپ٬ مسائلی مربوط به بررسی مواد معدنی٬ ویتامین ها و سایر مشکلات بدن است. اگر در دوران نقاهت بیمار به توصیه پزشک گوش نداده و به انجام فعالیت‌های سنگین و مصرف خودسرانه دارو بپردازد، به مشکلاتی نظر عفونت زخم، زخم معده، مشکلات گوارشی و خون ریزی دچار خواهد شد.

منبع:
https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/gastric-bypass-surgery/expert-answers/gastric-bypass-surgery/faq-20057845
‏https://www.webmd.com/diet/obesity/what-to-expect-after-weight-loss-surgery#1
‏https://www.ramsayhealth.co.uk/blog/weight-loss-surgery/how-quickly-can-i-return-to-work-after-weight-loss-surgery