تکامل می‌گوید موجودات در طول زمان، با توجه به شرایط محیط اطراف و برای بقا تغییر می‌کنند و آناتومی بدن آنها دست‌خوش تحول می‌شود. در همین حال مفهومی معرفی می‌شود: اندام وستیجال.
اندامی که با توجه به تغییر سبک زیستِ موجودات، دیگر برای بقا آنها حیاتی نیست، البته ممکن است یک عضو برای یک جاندار وستیجال، اما برای پسرعمو های ژنتیکی‌اش عضوی حیاتی باشد. این رفتار ها یا اندام در چرخه تکامل یک حیوان بلااستفاده شده، اما هنوز حذف نشده اند. لگن مار، دنبالچه، دندان عقل و از همه مهم تر آپاندیس در انسان، از مهم‌ترین مثال‌ها برای اندام وستیجال هستند.
آنچه در این مقاله میخوانید:

آپاندیس یک عضو وستیجیال است

آپاندیس یک عضو وستیجیال برای انسان به حساب می‌آید. هرچند دانشمند در سال های اخیر موفق به درک این حقیقت شده اند که آپاندیس به نحوی در تقویت سیستم ایمنی نقش دارد، اما کاربرد دقیق آن هم‌چنان در هاله ای از ابهام است.

حذف آپاندیس اختلالی در عملکرد بدن ایجاد نمی‌کند و به همین دلیل متخصصان معتقند که آپاندیس یک اندام وستیجال، و حتی در بعضی از کشورها همچون استرالیا حذف آن اجباری است.

اما همین آپاندیس که کاربرد دقیقی نمی‌توان برای آن پیدا کرد، گاهی مایه‌ی عذاب خواهد شد. این عضو مانند هر عضو بدن می‌تواند دچار اختلال شده و باعث درد شود. اگر آپاندیس دچار عفونت شود، که در ادامه به دلایل آن خواهیم پرداخت، آپاندیسیت رخ می‌دهد که اگر حاد باشد نیاز به آپاندکتومی پیدا خواهید کرد.

آپاندیسیت، التهاب در آپاندیس است که در صورت تشخیص دیر هنگام می‌تواند عامل ترکیدگی آپاندیس و مرگ شود. آپاندیسیت شایع ترین بیماری شکمی است که نیاز به عمل جراحی آپاندیس سرپایی دارد.

اما نکته ای در مورد آپاندیسیت وجود دارد: مهم ترین ابزار تشخیص آن، تشخیص بالینی و مشورت با بیمار است. بیمار باید بتواند درد و علائم خود را توصیف کند تا پزشک بتواند درست تشخیص بیماری بدهد.

با توجه به گفته های بالا، مقصود ما از این مطلب بررسی این است که درد آپاندیس چگونه است؟
تا اگر روزگاری دچار آن شدید بتوانید با همکاری پزشک معالج خود موفق به تشخیص آن شده و به راحتی آن را درمان کنید. اگر تشخیص و آغاز روند درمان به سرعت اتفاق بیفتد، آپاندیسیت عملا هیچ خطری ندارد.
پیش از بررسی چگونگی این درد و مطالعه درباره‌ ی اینکه تجربه های افراد از درد آپاندیس چگونه است، ابتدا نگاهی دقیق تر به این عضو خواهیم انداخت. با ما همراه باشید.

آپاندیس در کجای بدن قرار داشته و چه نقشی دارد؟

   آپاندیس عضوی کوچک و به شکل کرم است که، در ابتدای روده‌ی بزرگ قرار دارد. همان طور که گفته شد، نقش اصلی این عضو در بدن، که در تحقیقات اخیر مشخص شده، کمک به سیستم دفاعی بدن است.

در تحقیقات یکی از نشریات آمریکایی عنوان شده‌است که این عضو در کودکان در تولید هورمون و در بزرگسالان در فرآیند ساخت آنتی ژن‌ها نقش دارد. هم چنین این عضو از بدن در نگهداری اطلاعات مربوط به میکروب مفید و مضر به سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند.
اما مهم‌ترین مساله در مورد آپاندیس، امکان التهاب درآن، و بروز آپاندیسیت است.

آپاندیسیت؛ علل، علائم و نشانه ها

عامل اصلی آپاندیست، هجوم باکتری به دیواره آپاندیس است. اما این تنها عامل نبوده و گاهی انسداد در آپاندیس، تجمع مواد مدفوعی، خوردن اجسام سخت خارجی و وجود تومور هم می‌تواند عامل آپاندیس شود.

همانند هر بیماری دیگر، آپاندیسیت هم علائمی دارد و مهم ترین علامت آن درد شکمی است که ابتدا از ناف شروع شده و بعد از گذشت مدتی، به سمت راست پایین شکم منتقل می‌شود.

هم چنین هنگام مواجهه با عفونت؛ حرکت، استنشاق عمیق، عطسه یا سرفه درد را بدتر می‌کند. درد های آپاندیسیت به طور ناگهانی افزایش پیدا کرده و در عرض چند ساعت شما را از کار می‌اندازد. هم چنین این درد با علائم:

  • از دست دادن اشتها
  • تهوع و استفراغ
  • اسهال
  • یبوست
  • خستگی غیر قابل توضیح
  • تورم در شکم
  • تب
  • تکرر و فوریت ادرار
  • درد هنگام حرکت پای راست یا مفصل ران راست
علائم آپاندیس
یکی از اصلی ترین علائم آپاندیس، احساس درد در ناحیه شکمی است

همراه است. در افراد باردار، بدلیل رشد بچه در شکم، امکان جابه‌جایی درد وجود دارد. این افراد ممکن است حالت تهوع یا استفراغ داشته باشند و امکان احساس درد در هر نقطه سمت راست شکم وجود دارد.

باید گفت بیشترین ابتلا به عفونت آپاندیس در سنین 10 تا 25 سال گزارش شده. چون کودکان نمی‌توانند به طور دقیق شرح وضعیت دهند، بهترین راه حل برای دریافت اینکه به آپاندیس مبتلا شده‌اند، توجه به وجود علائم درد در آنهاست، که شامل موارد زیر است:

  • قدم زدن به حالت خم شده
  • دراز کشیدن به یک پهلو و درآغوش کشیدن زانوها
  • بی‌حال بودن و گوشه گیر شدن
  • کج خلقی و ایراد گیر شدن
  • بیدار شدن و بیدار ماندن برایشان سخت بنظر می‌آید.

همان طور که گفته شد، چون کودکان در شرح وضعیت خود بصورت دقیق ناتوان هستند، در صورت بروز هر یک از نشانه های بالا، احتمال وجود مشکلات شکمی فراوان است.

تشخیص آپاندیسیت

   حال که علائم آپاندیسیت را گفتیم به راه های تشخیص آن بپردازیم. خواندید که بهترین راه تشخیص آپاندیس، تشخیص بالینی است. یکی از راه‌هایی که پزشک شما در مصاحبه‌ی بالینی استفاده می‌کند حذف بیماری مشابه و رسیدن به نتیجه ی قطعی است. اگرچه سونوگرافی می‌تواند در تشخیص بیماری نقش داشته باشد، اما تشخیص افتراقی بهترین راه است. به عنوان مثال توجه به موارد زیر مهم است:

  • مدت درد شکمی: اگر از چند روز بیشتر باشد، آپاندیسیت نیست.
  • تب: تب ملایمی در طول بیماری ایجاد خواهد شد اما تب بیشتر از 38.5 درجه ارتباطی با این بیماری ندارد.
  • عادت ماهیانه در بانوان: بررسی شروع آخرین عادت ماهیانه، می‌تواند نشان دهد که حاملگی خارج از رحم عامل درد بوده یا آپاندیسیت. هم‌چنین در بانوان که سن کمتری دارد امکان درد در قسمت تخمدان، در نزدیکی آپاندیس، دو هفته بعد از تاریخ آخرین عادت وجود دارد.
  • آزمایش اداری: هنگام افزایش درد، تشخیص محل درست آن سخت می‌شود. برای رد امکان سنگ کلیه، از آزمایش ادرار استفاده می‌شود.

اما می‌توان به این امر اذعان داشت که بهترین راه تشخیص اکثر بیماری ها برای خود بیمار، بررسی تجربیات و روند شروع مریضی در سایر بیماران است. در بخش بعدی، به بررسی تجربیات چند تن از بیماران آپاندیسیت خواهیم پرداخت.

درد آپاندیس چگونه است؟
یکی از بهترین روش ها، برای تشخیص درست آپاندیس تکیه بر صحبت بیمار در نحوه تشریح درد است

تجربه بیماران آپاندیسیت از درد آپاندیس چگونه است؟

درد در ناحیه روده بنحوی است که اکثر اوقات شما توانایی تشخیص محل دقیق آن را ندارید. گاها پیش می‌آید که شما فکر می‌کنید که بخاطر تغذیه نامناسب معده درد هستید، اما در حیقیت این آپاندیس شما است که دچار عفونت شده. بررسی تجربه سایر بیماران به شما کمک خواهد کرد که بتوانید بهتر با مریضی خود رو به رو شوید.

1- مهناز، 25 ساله: بنظر می‌رسید چاقوهایی درون شکمم را زخمی می‌کردند.

   یک روز بعدازظهر از سر کار به خانه بازگشتم. با دوستانم قرار ملاقات داشتم. می‌خواستم آماده رفتن بشوم که ناگهان دردی از قسمت زیر ناف شروع شد.

من تجربه ی کیست تخمدان را داشتم و به عنوان یک احتمال به آن فکر می‌کردم. درد آنقدر زیاد شد که فقط به حالت جنینی روی تخت افتادم. با خودم فکر می‌کردم چاقوهایی دارند از درون من را زخمی می‌کنند.

این احتمال را هم درنظر گرفتم که این درد فقط یک معده درد ساده است و آستانه ی تحمل من کم است. اما دیگر نتوانستم تحمل کنم. به بیمارستان مراجعه کردم، تشخیص متخصص جراحی عمومی آپاندیسیت بود و صبح روز بعد عمل آپاندکتومی لاپاراسکوپی انجام دادم و یک ساعت بعد از عمل مرخص شدم.

2- الناز، 46 ساله: شدت درد آنقدر زیاد بود که در بیمارستان، چند پرستار به کمکم آمدند!

  هنگام بروز آپاندیست 23 بودم. یک روز با یکی از دوستانم مشغول صرف صبحانه بودم که درد آغاز شد. تا آن سن مشکل عجیبی برای بدنم پیش نیامده بود پس با خود فکر می‌کردم درد معده ساده است. با گذر زمان درد بیشتر و بیشتر شد. یکی از دوستانم گفت که شاید نفخ کرده‌ام. بعدازظهر با دوستانم به تئاتر رفتم اما آنقدر درد زیاد شد که نتوانستم روی صندلی بشینم. به خانه برگشتم و خواستم استراحت کنم. آنقدر از درد عرق کرده بودم که کف آشپزخانه دراز کشیدم تا شاید خنک شوم.

هنگامی که یکی از دوستانم به سراغم آمد، درد شدید بود اما پیشنهاد او برای رفتن به بیمارستان را رد کردم. در نهایت ساعت دو شب به بیمارستان رفتم و بعد از سونوگرافی مشخص شد که آپاندیسیت است. عمل اورژانسی انجام شد و من از شر درد خلاص شدم.

3- جواد، 25 ساله: ابتدا درد بصورت مقطعی بود اما بعد از مدتی شدت گرفت

   18 ساله بودم و برای بازدید از یک دانشگاه به همراه دایی ام به آن‌جا رفته بودیم. هنگام خروج از دانشگاه احساس تب کردم. شب که به هتل بازگشتیم درد بصورت مقطعی می‌آمد و می‌رفت. اما از یک جایی به بعد شدت یافت.

در ناحیه زیر شکم بیشترین درد وجود داشت. دایی ام شروع به بررسی شکم من کرد و به جاهای مختلف آن فشار آورد. دیگر دایی من دکتر بود پس با او تماس گرفتیم و او تشخیص آپاندیسیت داد. به بیمارستان مراجعه کردیم، و بعد از عمل درد تمام شد. نزدیک تشبیه به آن درد، ضربه به بیضه ها است.

4- کتایون، 28 ساله: دردش شبیه وقتی است که کسی به شما چاقو زده، آن را چرخانده و به سمت معده بزند!

من چهار بار به آپاندیسیت مبتلا شده‌ام. اولین بار که به عفونت آپاندیس دچار شدم عمل کردم اما بعدا مشخص شد که فقط بخشی از آپاندیس من در عمل اول خارج شده. دو سال بعد از عمل اول دوباره آپاندکتومی انجام دادم و در این بین دو بار هم بستری شدم.

بار اول، صبح که از خواب بیدار شدم در سمت راست پایین شکم احساس درد کردم. فکر کردم شاید نفخ یا درد معده بخاطر غذای دیشب است. اما رفته رفته بیشتر شد و از تحمل من خارج شد. احساس می‌کردم یک نفر با قاچو من را می‌زند، چاقو را می‌چرخاند و به سمت معده من حرکت می‌کند. من تا بحال زایمان نکرده ام، اما بدترین دردی که تحمل کرده ام آپاندیسیت بوده است.

5- عالیه 24 ساله: بیشترین درد را در ناحیه معده تحمل کردم، انگار یک نفر با چاقو به آن می‌زد.

دو هفته قبل از نقل مکان به دانشگاه در معده احساس درد کردم اما به آن توجه نکردم و فکر کردم گرفتگی ساده است. در روز نقل مکان درد به حد اعلای خود رسید انگار یک نفر چاقو را در معده ی من فرو می‌کرد. اما چون دختر سخت‌گیری هستم به کارم ادامه دادم.

بعد از هفت ساعت رانندگی وقتی همراه مادرم به دانشگاه رسیدیم از شدت درد به گریه افتادم . به بیمارستان مراجعه کردم، بعد از آزمایش مشخص شد که گلبول های سفید خونم سه برابر بیش ار حد معمول است. بعد از سونوگرافی، آپاندیسیت تشخیص داده شد و بعد از عمل نیم ساعته همه چیز به حالت عادی بازگشت.

6- هدیه، 46 ساله: ظاهرا همه چیز خوب بود، اما اسکن ها چیز دیگر می‌گفت

   42 سالم بود و در سفر بودم، مشغول خوردن نهار. ناگهان دردی در سمت راست پایین شکمم احساس کردم. فکر کردم به خاطر سفر بااتوبوس بوده و بعد از مدتی هم درد کمتر شد. دو هفته بعد از سفر بازگشتم بو همه چیز از بیرون خوب بود اما احساس می‌کردم مشکلی درونم دارم. به پزشک مراجعه کردم، آزمایشات یک هفته به طول انجامید اما بعد از سی تی اسکن متوجه ترکیدگی آپاندیس شدیم.

ظاهرا همه چیز خوب بود اما اسکن ها چیز دیگر می‌گفت. چهار روز در بیمارستان تحت درمان با آنتی بیوتیک سنگین قرار گرفتم و بعد پزشکان عملم کردند و زائده های ترکیدگی و باقی مانده آپاندیس را بیرون کشیدند.

7- شیلا، 31ساله: در ناحیه تحتانی شکم خود احساس درد شدیدی کردم

عمل من جدیدا انجام شده. یک روز در ناحیه تحتانی شکم خود احساس درد شدیدی کردم، سپس فروکش کرد و در قسمت سمت راست پایین شکم، به دردی مبهم تبدیل شد.

اما چون هنوز سرپا بودم و علائم دیگر آپاندیسیت نداشتم به دکتر مراجعه نکردم. چند روز بعد درد شدید تر شد، به بیمارستان مراجعه کردم. پس از انجام آزمایشات آپاندیسیت تشخیص داده شد و با عمل لاپاراسکوپی اقدام به برداشتن آپاندیس خود کردم.

8- لهراسب، 27 ساله: فکر میکردم در حین تمرین به عضله ای آسیب رساندم.

   این عارضه 20 سالگی برای من اتفاق افتاد. ابتدا درد در شکم احساس کردم و فکر کردم عضلانی است. فکر می‌کردم در حین تمرین به عضله ای آسیب رساندم. هر چه گذشت درد بیشتر در ناحیه زیرشکم متمرکز شد. من آن موقع به دیدار پدر و مادرم رفته بودم و سعی کردم شب را بخوابم، اما نشد. پس ساعت 6 صبح پدرم را بیدار کردم و با هم به بیمارستان رفتیم. ریکاوری بعد از عمل جراحی سریع اتفاق افتاد و بعد از مدتی شروع به دویدن کردم. و الان تنها سه جای زخم کوچک باقی مانده.

9- جواهر، 27 ساله: انگار که یک بادکنک در شکم من بود و من دردی ثابت را در سمت راست و پایین شکم خود داشتم

   یک روز صبح پاییزی در دانشگاه بودم که هنگام بلند شدن از تخت‌خواب دچار ضعف شدم. حالت تهوع بهم دست داد و مجبور شدم بشینم. انگار که یک بالن متورم در شکم من بود،  و من دردی ثابت را در سمت راست و پایین شکم خود داشتم. به بیمارستان مراجعه کردم، دکتر پس از تشخیص گفت که باید فورا عمل کنم. پس از عما روند بهبودیم کمی سخت یود. برای کار های ساده مانند نشستن هم نیاز به کمک داشتم.

10- ارسلان، 26 ساله: احساس می‌کردم یک نفر با چاقو به پهلویم زده و هر نیم ساعت آنرا محکم فشار می‌دهد.

   درد در ابتدا با فشار کم آغاز شد. فکر کردم یبوست یا اثر نهار است. درد بیشتر شد و از قبل با علائم آپاندیس آشنایی داشتم. علائم من شبیه آپاندیس بود. بعد از پنج ساعت درد به بیمارستان رفتم اما دکتر گفت که نیاز به عمل نیست. مشکل من پارگی آپاندیس بود اما آنها به من آنتی بیوتیک دادن.

بعد از مدتی مرخص شدم اما بعد از دو هفته دوباره بازگشتم. توصیه من به همه این است که اگر بیشتر از یک ساعت درد در ناحیه شکم دارید به بیمارستان بروید.

11- سامان، 26 ساله: ابتدا فکر می‌کردم مشکلم سوء هاضمه است، اما بعد از مدتی حتی نمی‌توانستم سرپا بایستم.

   درد در ابتدا نامنظم بود و من فکر می‌کردم مشکلم سوء هاضمه است، اما بعد از مدتی حتی نمی‌توانستم سرپا بایستم. خوشبختانه پدرم دکتر است. با او تماس گرفتم و مجبورم کرد نقاط مختلف شکمم را فشار دهم و هر جا درد بیشتر شد اعلام کنم. به محض اینکه به درد در ناحیه تحتانی اشاره کردم، گفت که باید به بیمارستان بروم. در هنگام عمل متوجه شدند که کیست تخمدان هم دارم. روند بهبودی خوب بود. مشکل بخیه ها به مرور زمان حل شد.

12- الهام، 25 ساله: این واقعاً بدترین دردی بود که در زندگی ام احساس کرده ام. نفس کشیدن ، راه رفتن ، حتی صحبت کردن دردناک بود.

   پیش از آن من با مشکلات معده سر و کار داشتم و هنگامی که درد آغاز شد، فکر کردم بخاطر رژیم غذایی ناسالم است. شب قبل به یک میهمانی رفتیم. هنگامی که صبح مادرم از خواب بیدار شد صدای گریه من را شنید. این واقعاً بدترین دردی بود که در زندگی ام احساس کرده ام. نفس کشیدن ، راه رفتن ، حتی صحبت کردن دردناک بود. به بیمارستان رفتیم.

13- اسماء 26 ساله، احساس تهوع داشتم، اما اتفاقی نمی‌افتاد.

   هنگام این مریضی 22 ساله بودم. شبی احساس حالت تهوع به من دست داد. میخواستم بخوابم اما نمی‌شد. زیرشکمم در سمت راست درد داشت و به لمس حساس شده بود. ساعت پنچ صبح مشغول جستجوی آنلاین علائم خود شدم.

بعد از اینکه حدس زدم آپاندیسیت است، به بیمارستان مراجعه کردم. روند عمل کار سختی نبود، تنها محدودیت های بعد از برداشتن آپاندیس مسئله است. باید میوه نخورید.

آپاندیسیت؛ بیماری ای ساده در صورت تشخیص سریع

آپاندیسیت آمار مورتالیتی بسیار پایینی دارد. اما درمان آن مستلزم تشخیص سریع است. ما در این مقاله کوشیدیم تا با بیان تجربه های افراد مختلف از درد آپاندیس، بفهمیم درد آپاندیس چگونه است، تا با تشخیص سریع، موفق به دفع خطر آن شوید. امید است که این مقاله مثمر ثمر واقع شده، و هیچ‌کسی بخاطر عدم آگاهی از خطرات آپاندیسیت، جان خود را از دست ندهد.