تقریباً همه ما موردی در نزدیکان داشته‌ایم که بازگشت وزن، بعد از جراحی لاغری معده را تجربه کرده‌اند. واقعیت این است که مطالعات نشان می‌دهد وزن تقریباً نیمی از بیماران پس از جراحی، دوباره باز می‌گردد اما این وزن آنقدر که ما فکر می‌کنیم نبوده و چیزی در حدود 5٪ از اضافه وزن پس از دو یا چند سال باز می‌گردد.
وقتی بیمار با جراحی، حدود ۵۰ کیلو وزن از دست داده، بازگشت ۲ تا ۳ کیلو از این وزن در طول زمان کاملاً طبیعی است. در برخی موارد نیز کاهش وزن فعال کند شده و بدن حالت طبیعی جدیدی پیدا کرده و وارد فاز نگهداری وزن موجود می‌شود. این مورد برای هر بیمار متفاوت خواهد بود.
آنچه در این مقاله میخوانید:

عمل بای پس معده، برای درمان بیماری‌های چاقی انجام شده و با ایجاد معده‌ای کوچک‌تر بدن را در جذب کالری و چربی محدود خواهد کرد. در این عمل پزشکان بخشی از روده کوچک و قسمتی از معده را برداشته تا از میزان دریافت کالری بکاهند.

با این عمل افراد در طی 18 ماه، حدود 70 درصد از وزن خود را از دست داده و با سرعتی باورنکردنی به هیکل ایده‌آل خود می‌رسند.  رود نیز کمترین میزان جذب کالری را خواهد داشت و به دلیل استفاده از روش لاپاراسکوپی، هیچ برشی روی شکم زده نخواهد شد.

بازگشت وزن پس از جراحی لاغری معده

در سال اول بعد از جراحی، اکثر بیماران رژیم غذایی مناسب را رعایت کرده و ورزش می‌کنند. مقدار مناسبی غذا می‌خورند و به مقدار مناسب ورزش و فعالیت بدنی دارند. اما با گذشت زمان و وسوسه غذاهای لذیذ، بسیاری از افراد، دوباره مانند گذشته به پرخوری روی آورده و از ورزش کم می‌کنند. همین عامل هم روند کاهش وزن را، کند و کندتر می‌کند.

هنگامی که وزن بیشتری دارید، بدن برای عملکرد خود به کالری بیشتری نیاز دارد. بعد از جراحی لاغری معده، متابولیسم بدن کم شده و با کاهش وزن، نیاز شما به کالری نیز کاهش می‌یابد.

به همین دلیل نمی‌توانید مانند گذشته با حجم زیاد غذا خورده و کالری بیشتری به بدن برسانید، در این صورت چاق خواهید شد. بیشتر وزن بازگشتی به عادات غذایی فرد مربوط است. محققان اخیراً گزارش داده‌اند که از ۱۳ رفتار غذایی ۵ مورد از عوامل کاهش وزن بیش از اندازه معمول بوده است:

  • پرخوری
  • غذا خوردن هنگامی احساس سیری
  • غذا خوردن در طول روز به طور مداوم
  • غذا خوردن بیرون از کنترل
  • خوردن فست‌فود

بازگشت وزن پس از جراحی ممکن است در اثر عوامل مختلفی ایجاد شود که، در ادامه به آن اشاره خواهیم کرد.

بازگشت وزن بعد از عمل بای پس
پس از جراحی لاغری معده، متابولیسم بدن نیز کاهش یافته و میزان نیاز به کالری نیز کاهش می یابد

عوامل مؤثر در بازگشت وزن

مشاهده افزایش وزن بعد از جراحی لاغری معده، طبیعی است زیرا بیماران هنوز در محیطی پر از عادات منجر به چاقی زندگی می‌کند. از طرفی توانایی فرد در کنترل همه عوامل محدود است. چربی بدن نیز برای بازیابی وزن از دست رفته تحت فشارهای متابولیکی قرار دارد. از جمله عوامل مؤثر بر بازگشت وزن پس از جراحی معده می‌شود دسته‌بندی زیر را مدنظر قرار داد:

مشکلات منجر به بازگشت وزن مثال های متداول
آناتومیک بزرگ شدن معده، بزرگ شدن مجرای معده
فیزیولوژیکی تغییر متابولیسم چربی، در نتیجه ذخیره چربی آسان‌تر و چربی سوزی محدود. یائسگی.
روانشناسی افسردگی؛ عدم کارآمدی شخصی، مشکل در دفاع از عادات جدید.
رفتاری رفتار غذایی نادرست داشتن (به عنوان مثال غذاهای فرآوری شده، خوردن بیش از احساس سیری)

رفتارهای غذایی مؤثر در بازگشت وزن پس از جراحی معده

برای بسیاری از افراد، این عادات و رفتارهای نامناسب غذایی هستند که باعث بازگشت وزن بعد جراحی می‌شوند. عاداتی که حتی بیشتر از میزان غذای مصرفی بر وزن افراد تأثیر دارند. چندی از این موارد و رفتارها را در ادامه با هم خواهیم دید:

رفتارهای بد غذایی توضیح استراتژی ها
آشفتگی در غذا خوردن فاقد ساختار؛ بدون الگوی رسمی غذا خوردن ایجاد ساختار، از جمله زمان تقریبی غذا خوردن با فاصله در طول روز؛ غذا خوردن را در فعالیت‌های روز اولویت بندی کنید.
کنار گذاشتن وعده‌های غذایی گذراندن دوره‌های طولانی بدون غذا که بعداً باعث پرخوری می‌شود برنامه‌ریزی برای وعده‌های غذایی، همراه با میان وعده‌های مناسب یا گزینه‌های آسان برای شرایط فرد.
گزینه‌های غذایی ضعیف غذاهای سریع، سرخ شده و بازگشت به عادات قبلی که منجر به افزایش وزن اولیه می‌شود. شناسایی غذاهای آسان‌پز و سریع پخت‌تر اما سالم؛ تشویق بیماران برای علاقه به تهیه غذای با کیفیت (به عنوان مثال حضور در کلاس‌های آشپزی)
مخلوط کردن مایعات و غذاها ظرفیت معده را افزایش داده و باعث تخلیه زود هنگام معده می‌شود. در دوره قبل از غذا و به مدت ۳۰ دقیقه بعد از آن از مصرف مایعات خودداری کنید.
خوردن بیش از اندازه غذا خوردن فراتر از حد رضایت و در نتیجه “سیری” که همچنان باعث مصرف بیش از اندازه غذا می‌شود غذای خود را به اندازه‌های کوچک‌تر تبدیل کنید، ایده آل یک فنجان است، مقدار غذای مصرفی را کاهش داده و این روند را حفظ کنید
خوردن غذا در شب بخش قابل توجهی از کالری بعد از وعده غذایی عصرانه مصرف می‌شود از وجود فاصله کافی و یکنواخت بین وعده‌های غذا در طول روز اطمینان حاصل کنید

 

تغییرات فیزیکی و افزایش وزن

برای بعضی از بیماران، رژیم فقط منجر به افزایش وزن نیست. شرایط نادری وجود دارد که، باعث شکست جراحی معده می‌شود. برای بعضی ها ممکن است یک تغییر فیزیکی به دنبال این روش اتفاق افتاده باشد و برای اصلاح آن نیاز به جراحی ثانویه به وجود بیاید.

یک نمونه از این مشکل، عارضه‌ای به نام فیستول است که در آن بدن یک مسیر جدید و متناوب از مسیر ایجاد شده در حین جراحی تشکیل می‌دهد.

در اینجا، مسیر عبور از قسمت بزرگ‌تر معده یا اندام فوقانی روده کوچک دنبال نمی‌شود؛ به این معنی که اثرات مورد نظر جراحی رخ نمی‌دهد. این عارضه معمولاً با علائم دیگری از جمله درد شکم یا تب همراه است.

برای بیمارانی که به طور خاص عمل بای پس معده را انجام داده اند، که به آن roux-en-y نیز گفته می‌شود عارضه جزئی‌تری به نام گشاد شدن استومای معده ممکن است رخ دهد.

در طی جراحی بای پس، اسفنکتر که در پایین معده قرار دارد یعنی تاج حلقوی، با معده و از طریق کیسه به روده کوچک ارتباط جدیدی ایجاد می‌کند. این اتصال جدید، ما گاستروژونال است. مطالعات نشان داده‌اند که این دهانه می‌تواند گشاد شده و افزایش وزن با گذشت زمان را به دنبال داشته باشد.

بازگشت وزن بعد از عمل اسلیو
تغییرات فیزیکی که در بدن در طی زمان رخ خواهد داد، می تواند منجر به عمل جراحی ثانویه شود

آیا جراحی لاغری معده، به تنهایی کافی است؟

در حالی که جراحی کاهش وزن مکانیسمی عالی و مؤثر برای کاهش وزن است، اما باید تاکید کنیم که روشی جادویی نیست. روش جراحی شما، هرچه که باشد، مستقل از تلاشی که انجام می‌دهید کارساز نیست. بلکه تغییر در سبک زندگی، تأثیر نهایی و تکاملی را دارد. یعنی تغییرات شدید در رژیم غذایی و برنامه‌های روزانه شما.

به همین دلیل، بازگشت وزن پس از جراحی لاغری مانند عمل اسلیو معده می‌تواند امری طبیعی باشد که در امتداد عدم تغییر سبک زندگی رخ داده است. در این مطلب، به بررسی عواملی پرداختیم که در روند بازگشت وزن پس از جراحی نقش دارند. همچنین از مشکلی حرف زدیم که در نتیجه عدم موفقیت جراحی به وجود آمده و با یک جراحی تجدید نظر دیگر، قابل حل است.

برگرفته از:

https://www.wsdocs.com/what-can-cause-weight-gain-after-gastric-bypass

دکتر بهزاد نعمتی هنر | متخصص جراحی اسلیو معده و بای پس معده