آنچه در این مقاله میخوانید:

مقدمه

پیش از بررسی موضوع پولیپ کیسه صفرا باید بدانید که کیسه صفرا چه ارگانی در بدن است و کارش چیست؟ در واقع کیسه صفرا اندام کوچکی است که مایع صفراوی را ذخیره کرده و آن را از کبد به روده کوچک منتقل می کند.

کیسه صفرا مانند برخی دیگر ارگان ها گاهی دچار پولیپ میشود. حال پولیپ چیست؟ پولیپ ها٬ رشد غیر طبیعی بافت ها هستند که می توانند در قسمت های مختلف بدن از جمله کیسه صفرا تشکیل شوند.

پولیپ کیسه صفرا چیست؟

پولیپ کیسه صفرا بیماری نسبتا شایعی است که رشد کوچک و غیر طبیعی از بافت داخلی آن است که باعث میشود ساقه آن از لایه داخلی کیسه صفرا بیرون بزند. اگرچه پولیپ کیسه صفرا می‌تواند سرطانی (بدخیم) باشد، اما حدود ۹۵ درصد پولیپ های کیسه صفرا غیر سرطانی (خوش خیم) هستند. پس وقتی که اسم پولیپ کیسه صفرا به گوش‌تان خورد نگران نشوید.

البته سایز کیسه صفرا نشانه‌ خوبی برای سطانی یا غیر سرطانی بودن آن است. مثلا پولیپ های کیسه صفرا کوچک به قطر کمتر از ۱/۲ اینچ معمولاً خوش خیم هستند و در بیشتر موارد نیازی به درمان ندارند. پولیپ های کیسه صفرا بزرگتر از قطر ۱/۲ اینچ احتمال ابتلا به سرطان یا بدخیم شدن بیشتر دارند.

پولیپ های کیسه صفرا بزرگتر از ۳/۴ اینچ احتمال ابتلا به بدخیمی دارند. پزشکان میگویند که عموما پولیپ کیسه صفرا بین ۰/۳ تا ۹/۵ درصد جمعیت را تشکیل میدهد. سه نوع پولیپ کیسه صفرا وجود دارد: شبه پولیپ، پولیپ التهابی و پولیپ کیسه صفرا واقعی.

انواع پولیپ کیسه صفرا

همانطور که گفتیم پولیپ کیسه صفرا بر سه نوع است: شبه پولیپ ، پولیپ التهابی و پولیپ کیسه صفرا کامل.

شبه پولیپ ها

شبه پولیپ ها یا “پولیپ های کلسترویل” شایع ترین نوع پولیپها هستند که ۹۰-۶۰٪ از کل پولیپ های کیسه صفرا را تشکیل می دهند. در واقع شبه پولیپ رشد سلولهای غیر سرطانی و پر از کلسترول است.

حضور شبه پولیپ‌ها گاهی اوقات بیانگر یک مسئله اساسی در کیسه صفرا، مانند کولسیستیت مزمن است و همچنین دلیل اصلی آن التهاب کیسه صفراست وقتی آنبه اندازه کافی خالی نشود این اتفاق رخ می دهد.

پولیپ های التهابی

پولیپهای التهابی ۱۰-۵٪ از کل پولیپ های کیسه صفرا را تشکیل می دهند. آنها نشان دهنده التهاب در دیواره کیسه صفرا هستند. معمولاً پولیپ های التهابی را در افرادی که بیش از یک بار کولسیستیت را تجربه کرده اند یا افرادی که مبتلا به کولیک حاد صفراوی هستند، یافت میشود که شامل سنگ مجاری کیسه صفرا میشود. عموما پلیپ التهابی موجب دل درد شدید بعد از تناول غذا میشود. پولیپ‌های التهابی درست مثل شبه پولیپ خاصیت سرطانی ندارند و احتمال تبدیل انها به سرطان بسیار پایین است.

پولیپ کیسه صفرا کامل

پولیپ کیسه صفرا بسیار نادر است و پتانسیل ابتلا به سرطان را دارد.این پولیپ ها معمولاً ۲۰-۵ میلی متر (میلی متر) اندازه گیری می کنند. هر چقدر بزرگتر شوند به عدد ۱ سانتی متر برسند احتمال سرطانی بودنشان بالا تر میرود. هرچقدر پولیپ های کیسه صفرا بزرگتر باشد، پزشکان توصیه میکنند که با جراحی کیسه صفرا را بردارند.

علائم پولیپ در کیسه صفرا چیست؟

در بسیاری موارد، افراد مبتلا به پولیپ کیسه صفرا علائمی را نشان نمی دهند. با این وجود برخی از افراد از این موارد شکایت می کنند:

  • گاهی اوقات درد در قسمت راست شکم (هیپوکندریوم)
  • حالت تهوع
  • استفراغ
تشخیص پولیپ کیسه صفرا | دکتر بهزاد نعمتی هنر
تشخیص پولیپ کیسه صفرا

تشخیص پولیپ کیسه صفرا

معمولا بیماری های مربوط به کیسه صفرا زمانی تشخیص داده می‌شوند که شما به پزشک برای مشکلات دیگری مراجعه کرده‌اید! به هرحال اگر پزشکتان تشخیص پولیپ کیسه صفرا را دهد از طرقی مانند آزمایش و سونوگرافی از وجود این پولیپ‌ها مطمئن می‌شود.

تست هایی که از شما میگیریند عموما سونوگرافی های شکمی و آندوسکوپی است. سونوگرافی شکمی روشی غیر تهاجمی و آندوسکوپی روشی با میزان تهاجم پایین تر است.

علل ایجاد پولیپ کیسه صفرا

افرادی که سطح بالایی از کلسترول یا نمک موجود در صفرا دارند، خطر ابتلا به پولیپ کیسه صفرا در انها افزایش میابد. ماده صفرا توسط کبد تولید می شود و در کیسه صفرا ذخیره می شود و عملکرد اصلی آن کمک به هضم چربی در بدن است.

با این حال هنوز مشخص نیست که چه چیزی باعث پولیپ کیسه صفرا می‌شود. منابع اطلاعاتی معتبر می‌گویند که هیچ ارتباط مشترکی بین علائم مختلف و ارتباط آن با تشکیل کیسه صفرا پیدا نکرده اند.

ولی به هرحال احتمال داده می‌شود که فاکتورهایی مانند: سن، جنسیت، سابقه‌ بیماری مانند چاقی یا دیابت ممکن است از دلایل ابتلا به پولیپ کیسه صفرا باشد. اما هنوز شواهدی نیافتند که نشان دهد ابتلا به این بیماری ارتباطی به متابولیسم چربی و ژنتیک خانوادگی داشته باشد.

درمان پولیپ کیسه صفرا | دکتر بهزاد نعمتی هنر
درمان پولیپ کیسه صفرا

درمان پولیپ کیسه صفرا

معمولا سودوموپيپ ها و پليپ هاي التهابي كه كمتر از يك سانتيمتر هستند و علائمي ايجاد نمي كنند نياز به درمان ندارند. اما با این حال، پزشکان با استفاده از اسکن های اولتراسوند، به طور مرتب بر روی همه پولیپ های کیسه صفرا نظارت دارند.

اولین اسکن معمولا ۶ ماه بعد از تشخیص پولیپ انجام می‌‌شود و این اسکن به صورت مرتب به صورت فصلی و سالانه انجام می‌گیرد. بعد از انجام این اسکن ها اگر پولیپ بیشتر از ۲ میلی‌متر رسد کرده باشد، پزشک علت جراحی را به بیمار خود توصیه می‌کند.

عموما درمان پولیپ کیسه صفرا، عمل جراحی است که با برداشتن آن همراه است. به این عمل کوله سیستکتومی یا عمل کیسه صفرا گفته می شود. این روش به دو صورت انجام می‌گیرد:

کوله سیستکتومی باز (OC):

این روش شامل جراحی است که با عمل جراحی و برش بزرگی در زیر شکم کیسه صفرا را از بدن خارج می‌کنند.

کوله سیستکتومی لاپاروسکوپی (LC):

در این روش توسط برش کوچی در شکم کیسه صفرا را خارج می‌کنند. پزشکان معتقدند که روش LC یا لاپاراسکوپی کیسه صفرا٬ درصد خطای کمتری نسبت به OC دارد و میزان مرگ و میر در این روش سیار کمتر است. با این حال روش LC نیز عوارض جانبی بسیار دارد که شامل موارد زیر می‌شود:

  • صدمات مجرای صفراوی
  • خونریزی داخلی یا خارجی
  • آبسه های زیر کبد

سخن آخر

افراد مبتلا به پولیپ کیسه صفرا ممکن است علائمی نداشته باشند. بیشتر پولیپ های کیسه صفرا غیر سرطانی هستند، اما هنوز هم نیاز به چکاپ منظم دارند. اگر پولیپ باعث علائم شود یا از ۱ سانتی متر بزرگتر باشد، در آن صورت جراحی ضروری است. پزشکان همچنین جراحی را هنگامی که پولیپ از آخرین معاینه ۲ میلی متر یا بیشتر رشد کرده است، توصیه می‌کنند.

پولیپ کیسه صفرا کامل بسیار نادر است و حتی می‌تواند باعث سرطان کیسه صفرا شود. این درمان شامل جراحی مجرای کیسه صفرا است. اگر پزشکان سرطان کیسه صفرا را سریع تشخیص دهند احتمال درمان آن بسیار زیاد است.

برگرفته از:

Gallbladder Polyps
Symptoms Gallbladder polyps

دکتر بهزاد نعمتی هنر | متخصص جراحی اسلیو معده و بای پس معده