مشاوره پزشکی و جراحی
دکتر بهزاد نعمتی هنر | متخصص جراحی عمومی
متخصص جراحی سرطان های گوارشی
فلوشیپ لاپاراسکوپی و چاقی در تهران
————————————–
۰۹۳۹-۱۶۷۷۹۷۹ – ۰۲۱-۸۸۷۷۴۴۴۴

سرطان لوزالمعده چیست

پانکراس یا لوزالمعده (به انگلیسی: Pancreatic) است، در بدن ما بین ستون مهره و معده قرار گرفته است و وظیفه کمک به هضم غذا توسط ساختن شیره های پانکراس و هم چنین ساخت هورمون های گلوکاگون و انسولین که در تنظیم قند خون نقش دارند را، دارد.

پانکراس دو دسته سلولهای درون ریز وبرون ریز دارد؛ که احتمال ایجاد سرطان در دسته سلول های برون ریز بسیار بیشتر از سلول های درون ریز است. سرطان لوزالمعده یک بیماری خاموش است و تا مدتها بی علامت است. زمانی که رشد سلول های غدد از کنترل خارج میشود٬ تشکیل تومور میدهند و سرطان رخ میدهد.

لوزالمعده و کیسه صفرا مجرای ترشح مشترکی دارند و اگر سنگی در کیسه صفرا ایجاد شود قادر است موجب بسته شدن مجرای مشترک هردوشان شود.

گاهی اوقات سرطان لوزالمعده جلوی مجرای کیسه صفرا را میگیرد و باعث زردی و یرقان فرد میشود٬ سرطان در این حالت پیشرفته محسوب میشود.

علائم سرطان لوزالمعده

علائمی که این جا گفته می شود به این معنی نیست که هر کس این علائم را دارد مبتلا به سرطان پانکراس است.
اما در صورت داشتن این علامت ها برای اطمینان بیشتر به پزشک خود مراجعه کنید. در مجموع سرطان پانکراس در مراحل اولیه خود، علائم خاصی ندارد.

  • زرد شدن چشم ها و پوست
  • روشن شدن رنگ مدفوع
  • تیره شدن رنگ ادرار
  • درد در قسمت بالا و وسط شکم و پشت
  • کاهش وزن بدون موجه
  • کاهش اشتها
  • احساس خستگی زیاد
  • بالا رفتن قند خون
  • خارش
  • درد نواحی بالا و میانی شکم و پشت
  • نفخ
  • تهوع
  • اسهال
  • بزرگ شدن غدد لنفاوی گردن

چرا تشخیص زود هنگام سرطان پانکراس مشکل است؟

۱- سرطان پانکراس در stage و مراحل اولیه نشانه و علامت قابل توجهی ندارد.

۲- نشانه و علائمی که سرطان پانکراس ایجاد می کند، مشابه بسیاری از بیماری هاست.

۳- محل قرار گیری این ارگان به صورتی است که که در پشت ارگان های دیگری مانند معده، روده کوچک، کبد، کیسه صفرا و طحال واقع شده است.

علل ایجاد سرطان لوزالمعده

  • کشیدن سیگار٬ فرد را مستعد سرطان می کند
  • اضافه وزن زیاد و چاقی
  • سابقه بیماری دیابت و پانکراتیت (التهاب پانکراس) به صورت مزمن؛ در خود فرد
  • سابقه فامیلی کنسر پانکراس و هم چنین پانکراتیت
  • برخی شرایط وراثتی مانند:
    • برخی نئوپلازی (رشد سلول) های غدد درون ریز
    • سرطان غیر پولیپی کولون (مانند سندرم لینچ)
    • سندرم فون هیپل لیندو٬ سندرم پوتز جگرز
    • سندرم ارثی سرطان سینه و تخمدان
    • سندرم FAMMM-Familial Atypical Multiple Mole Melanoma (FAMMM) syndrome

تشخیص سرطان لوزالمعده

تشخیص سرطان پانکراس در مراحل اولیه مشکل است زیرا علائم آن مانند سایر اختلالات است و زمانی که علامت های بارز خود را نشان دهد، احتمالا بیماری پیشرفت زیادی کرده است.

پزشک برای تشخیص دقیق سرطان پانکراس آزمایش های زیر را تجویز میکند:

  • آزمایش خون
  • آزمایش تومور مارکر ها (می تواند از خون یا ادرار یا بافت باشد)
  • ام آر آی
  • سی تی اسکن
  • Pet اسکن
  • سونوگرافی شکم
  • اندوسکوپی
  • ERCP
  • لاپاراسکوپی
  • بیوپسی

روش پخش سرطان پانکراس در بدن

سرطان پانکراس از ۳ طریق در نقاط مختلف بدن منتشر میشود:

۱- بافت
یعنی سرطان در مجاورت محل اولیه درگیری منتشر شود

۲- سیستم لنفاوی
سلول های سرطانی از طریف عروق لنفاوی به دیگر مناطق می توانند متاستاز بدهند

۳- عروق خونی
سلول های سرطانی از طریق رگ های خونی به سایر نقاط بدن می توانند متاستاز بدهند

درمان سرطان پانکراس

  • قدم اول (جراحی)
  • رادیو تراپی (اشعه درمانی)
  • کموتراپی (شیمی درمانی)
  • مو رادیاسیون تراپی (اشعه درمانی و شیمی درمانی)
  • درمان هدفمند

یک سری درمان هم برای کاهش دردهای ناشی از کنسر پانکراس وجود دارند که روی عصب های موجود در شکم اثر می کنند.
بعد از برداشتن پانکراس به دلیل تغییراتی که در هضم و جذب غذا ایجاد می شود، پزشک شما برای جبران آن ها داروها و مکمل هایی خواهد داد.

جراحی سرطان پانکراس

جراحی در این نوع سرطان، می تواند به صورت های مختلفی انجام شود؛ و ممکن است رادیو تراپی و یا شیمی درمانی هم قبل یا بعد از آن انجام شود.

انواع عمل جراحی:

۱- عمل ویپل (پانکراتودئودنکتومی)

در این نوع جراحی، سر پانکراس، کیسه صفرا و قسمتی هایی از معده و قسمت هایی از روده کوچک و مجرای صفراوی، برداشته می شوند و آن مقدار از پانکراس باقی می ماند که ترشح انسولین و شیره های کمک کننده هضم و جذب غذا را بر عهده دارند.

۲- توتال پانکراتکتومی

در این روش، تمام پانکراس برداشته می شود، همچنین قسمتی از معده، قسمتی از روده کوچک، مجرای صفراوی مشترک، کیسه صفرا، طحال و گره های لنفاوی نزدیک، نیز برداشته می شوند.

۳- دیستال پانکراتکتومی

در این روش، قسمت تنه و دم پانکراس برداشته می شود. طحال هم برداشته می شود، البته در صورتی که طحال هم توسط سلول های سرطانی درگیر شده باشد.

حالا در صورتی که سرطان پانکراس به طرق مختلف منتشر شده باشد و قابل برداشتن نباشد، یکسری جراحی های تسکینی هم برای کاهش علائم وجود دارند؛ مانند:

  • بیلیاری بای پس
  • استنت گذاری
  • بای پس معده