آسیت Ascites یک نوع عارضه است که در اثر جمع شدن آب در شکم ایجاد می‌شود. این بیماری در اکثر کسانی که مشکل کبدی دارند به وجود می‌آید. اگر شما مبتلا به بیماری اسکار کبدی هستید و افزایش وزن دارید، حتما به پزشک مراجعه کنید. پزشک به شما یک رژیم غذایی مناسب و بدون نمک را برای شما تجویز خواهد کرد.

آنچه در این مقاله میخوانید:

در این مقاله توضیح میدهیم که  آسیت یا آب آوردن شکم چگونه اتفاق می‌افتد؟ و دلایل مبتلا شدن به این عارضه را به شما معرفی کنیم. به منظور آشنایی بیشتر با این بیماری تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.

آسیت یا آب آوردن شکم چیست؟

هنگامی‌که شما مایعات مصرف می‌کنید، بخش زیادی از مایعات در شکم شما جمع می‌شود و دچار بزرگ شدن شکم خواهید شد. بیمارانی که اسکار کبد دارند بیشتر در معرض این خطر قرار می‌گیرند. اندام‌های داخل شکم مانند کبد، روده، معده، کلیه‌ها درون صفحه‌ایی از بافت بدن که صفاق نامیده می‌شود قرار می‌‌گیرند. توجه داشته باشید هنگامی که در بین لایه‌های صفاق آب جمع شود، بیماری آسیت رخ می‌دهد.

علائم آسیت چیست؟

کسانی که دچار آسیت می‌شوند علائمی زیر را دارند:

  • ورم در مچ پا
  • ‌تنگی نفس
  • کمردرد
  • سو هاضمه، بی‌اشتهایی و یبوست
  • مشکل هنگام نشستن
  • خستگی مفرط
  • شکم بزرگ
  • افزایش وزن در کوتاه‌مدت

چه عواملی موجب آسیت می‌شود؟

کبد در اثر برخی از عوامل دچار عارضه می‌شود که این عوامل عبارت‌اند از:

  • هپاتیت B
  • هپاتیت C
  • هپاتیت خود ایمنی
  • بیماری کبد چرب
  • اختلالات ناشی از سو مصرف الکل
  • بیماری‌های ژنتیکی مانند بیماری ویلسون، هموکروماتوز، کمبود آلفا و آنتی تریپسین
  • مشکلات کبدی
  • عارضه احتقانی قلب
  • سرطان شکم و لگن
  • انواع عفونت‌ها

نا گفته نماند که ممکن است این بیماری در افرادی که بدن سالم دارند نیز ایجاد شود اما اکثر کسانی که عارضه سیروز کبد دارند به این عارضه مبتلا خواهند شد. کسانی که بیماری سیروز دارند چون کبد آن‌ها به‌خوبی کار نمی‌کند، این کاهش فعالیت کبد، باعث فشار در سیاهرگ‌ها بالا می‌رود و ایجاد عارضه آسیت شکم می‌شود. فشارخون پورتال در اصل وظیفه خون‌رسانی به کبد شما را بر عهده دارد که این فشار موجب می‌شود مایعات داخل سیاهرگ (ورید) در داخل شکم شما نشتی پیدا کند و درنتیجه به‌مرور زمان در درون شکم آب جمع شود.

تفاوت آسیت با چربی شکم چیست؟

آسیت در اثر نشت کردن مایعات داخل ورید به درون شکم و جمع شدن آن‌ها و نارسایی کبد به وجود می‌آید اما چربی شکم در اثر تجمیع چربی در ناحیه شکم به‌مرور زمان اتفاق می‌افتد.

آیا آسیت قابل‌ درمان است؟

درمان دیورتیک می‌تواند به بهبود بیمار تا حدودی کمک کند و در مرحله آخر پیوند کبد به‌طور حتم سبب بهبود حال بیمار می‌شود. ناگفته نماند که این درمان افرادی را که بیماری‌های هپاتیت سو مصرف الکل دارند، بیشتر بهبود می‌دهد.

یکی از راههای درمان کبد در مقطع مناسب جراحی کبد است که از جمله جراحی های عمومی است که باید توسط متخصص جراحی عمومی صورت گیرد و … اگر توسط متخصص جراح عمومی انجام شود کمترین عارضه و بهترین نتیجه را دارد.

آشنایی با روش‌های تشخیص آسیت

بعد از معاینات اولیه پزشک برای شما یک سری آزمایش و یا تصویربرداری می‌نویسد، اما باید برای تشخیص صحیح‌تر آسیت ممکن است موارد زیر انجام شود:

سونوگرافی

پزشک بعد از معاینه اولیه برای بیمار سونوگرافی تجویز می‌کند که در این مرحله از قسمت‌های شکم با جزئیات و به‌صورت کامل‌تر تصویربرداری می‌شود.

سیتی اسکن

بیمار بعد از مراجعه نزد پزشک معالج برای تشخیص دقیق بیماری باید سی‌تی‌اسکن انجام دهد، در سی‌تی‌اسکن از تمام ناحیه‌های داخلی شکم به‌طور دقیق و کامل تصویربرداری می‌شود.

پاراسنتز

قبل از انجام دادن پاراسنتز شما دچار بی‌حسی موضعی می‌شوید سپس با فروکردن سوزن در داخل شکم، مایع درون آن را خارج می‌کنند. سپس مایع خارج‌شده را به آزمایشگاه ارسال می‌کنند و مورد بررسی بیشتر قرار می‌دهند. با آزمایش این مایع عفونت، سرطان و فشارخون پورتال را بررسی می‌کنند.

چگونه آب آوردن شکم را تشخیص میدهند؟
معمولا پزشک توصیه می‌کند که آزمایش پاراسنتز انجام شود؛ به این صورت که پس از بی‌حسی موضعی، سوزنی کوچک از دیواره شکم رد شده و مایع درون آن را خارج می‌کنند و برای بررسی به آزمایشگاه ارسال می‌کنند.

راه‌های درمان آسیت چیست؟

یکی از بهترین راه‌های درمان بیماری آسیت کم کردن مقدار مصرف نمک سدیم در غذاهای روزمره است. افرادی که بیماری آسیت دارند باید روزانه کمتر از 2000 تا 4000 میلی‌گرم سدیم مصرف کنند. اگر شما بیماری آسیت دارید حتما به یک متخصص تغذیه مراجعه کنید و با رژیم غذایی مناسبی که به شما پیشنهاد می‌دهد، می‌توانید بیماری خود را درمان کنید.

همچنین مصرف قرص‌های دیورتیک (قرص‌های آب) به شما کمک می‌کند تا سدیم و آب‌های اضافی موجود در شکم شما به‌راحتی دفع شود.

با استفاده از پاراسنتز مقدار زیادی از مایعات داخل شکم خارج می‌شود. اگر آسیت در برابر درمان‌های دیگر معالجه نشود باید چندین بار پاراسنتز در ماه انجام بگیرد.

شانت پورتوسیستمیک داخل کبدی ترانس، از این روش برای درمان کردن جولاگر مایع جمع شده درون شکم استفاده می‌شود. در این روش یک تور سیمی (استنت) را به داخل سیاهرگ کبد وارد می‌کنند. استنت را بادکرده و به‌وسیله آن در درون کبد یک کانال برای چرخیدن استنت ایجاد می‌کنند.

پیوند کبد: در مواردی که سیروز باعث نارسایی کبد شما شده باشد بیمار هیچ راهی به‌غیراز پیوند کبد ندارد.

در صورت مبتلا شدن شخص بیمار به سرطان باید از شیمی‌درمانی، یا هورمون درمانی برای از بین بردن این تومورها استفاده کند و از جمع شدن مایعات در شکم جلوگیری نماید.

راه‌های پیشگیری از آسیت

بررسی وزن

هرروز خود را وزن کنید در صورتی اگر بعد از گذشت سه، چهار روز اضافه‌وزن داشتید حتما با دکتر مشورت کنید.

مصرف الکل ممنوع

برای کم کردن و جلوگیری بیشتر از آسیب‌های بیماری آسیت از خوردن الکل جدا خودداری کنید.

از مصرف خودسرانه ایبوبروفن و آسپرین که بر روی کلیه‌های شما اثر سو می‌گذارند، خودداری کنید.

رژیم کم‌نمک

سعی کنید در طول روز کمتر از 2000 تا 4000 میلی‌گرم نمک مصرف کنید.

کلام آخر

یکی از مشکلات کبدی آسیت یا آب اوردن شکم است که این بیماری به علت بیماری سیروز کبد، رخ می‌دهد. سعی کنید برای جلوگیری از بروز این بیماری، از خوردن الکل خودداری کنید و مصرف نمک را به حداقل برسانید.

همچنین می‌توانید به مطب متخصص تغذیه مراجعه کنید و با استفاده از مشاوره و راهنمایی او، این بیماری را کنترل کنید. راه‌های مختلفی برای درمان این بیماری وجود دارد که آخرین مرحله آن پیوند کبد است. امیدواریم با مطالعه این مقاله پاسخ سوالات خود را دریافت کرده باشید.

دکتر بهزاد نعمتی هنر | متخصص جراحی اسلیو معده و بای پس معده