مشاوره پزشکی و جراحی
دکتر بهزاد نعمتی هنر | متخصص جراحی عمومی
متخصص جراحی سرطان های گوارشی
فلوشیپ لاپاراسکوپی و چاقی در تهران
————————————–
۰۹۳۹-۱۶۷۷۹۷۹ – ۰۲۱-۸۸۷۷۴۴۴۴

آپاندیسیت چیست؟

گاهی افراد درد وحشتناکی را در ناحیه معده احساس میکنند و مانند جنین در خودشان جمع شده و به خودشان میپیچند. بیمار ِ در حال درد٬ مطمئن نیست که این درد ناشی از درد معده است یا نشانه ای از آپاندیسیت است.

آپاندیسیت (به انگلیسی: Appendicitis) یک تورم دردناک آپاندیس است. آپاندیس یک کیسه کوچک و نازک به طول 5 تا 10 سانتی متر (2 تا 4 اینچ) است در انتهای روده بزرگ است، جایی که مدفوع ایجاد می شود.
کارایی آپاندیس خیلی مشخص نیست اما بدین معنی هم نیست که کاری انجام نمیدهد.

علائم آپاندیس

– درد ناگهانی در اطراف ناف شروع شده و سپس به سمت راست و پایین حرکت میکند
– دردی که طی دو ساعت بدتر میشود
– هنگام نفس عمیق٬ سرفه یا عطسه و یا هر حرکتی ناگهانی دیگری٬ افزایش می یابد
– دردی که بیمار قبلا مشابهش را تجربه اش را نداشته است
– حالت تهوع
– استفراغ
‫-‬ از دست دادن اشتها
– یبوست
– اسهال
– تب خفیف که ممکن است با افزایش درد بیشتر شود
– نفخ شکم
– احساس اینکه توانایی دفع گاز معده را ندارد

درمان ترکیدن آپاندیس

اگر آپاندیسیت سریع درمان نشود٬ ممکن است بترکد. ترکیدن آپاندیس شبیه دردی نیست که بشه نادیده اش گرفت. این درد بسیار شدید است. حتی ممکن است هنگام ترکیدن٬ درد ناگهانی احساس کنید و علائم دیگری که داشتید را نیز بیشتر کند.

در این وضعیت شما باید سریعا به اورژانس مراجعه کنید و یا تماس بگیرید. پزشک٬ پس از تشخیص وضعیت٬ عمل جراحی آپاندیس را انجام میدهد. معمولا تشخیص به صورت معاینه فیزیکی٬ یک سری آزمایش و همچنین تصویربرداری انجام میشود.

  • گاهی ممکن است با آنتی بیوتیک درمان شود
  • در اکثریت موارد٬ آپاندیس برداشته میشود و عمل آپاندکتومی صورت میگیرد

نحوه عمل جراحی لاپاراسکوپی

در جراحی لاپاروسکوپی چندین برش کوچک در شکم ایجاد میشود که امکان جاسازی ابزارهای جراحی مخصوص وجود دارد.

نحوه عمل جراحی باز

در عمل جراحی باز ، یک برش در شکم ایجاد میشود. معمولاً در صورت ترکیدن آپاندیس برای دسترسی راحت تر از جراحی باز استفاده میشود.

اگر هم قبلا آپاندیس ترکیده باشد
باید سریعا ضایعات آپاندیس خارج شود زیرا بیمار در معرض ابتلا به سپسیس قرار دارد و یک عارضه جدی تر و تهدید کننده برای بیمار باشد که بدن در واکنش به عفونت از خود نشان میدهد.

دوران بهبودی عمل آپاندیس

  • زمان بهبودی عمل آپاندکتومی بسته به میزان پیشرفت آپاندیسیت متفاوت است.
  • معمولا بیمار ۱ یا ۲ روز در بیمارستان بستری میشود.
  • بیمار بعد از عمل تا چند هفته٬ فعالیت بدنی محدودی داشته باشد.
  • بعد از عمل برای چند روز اول احتمالاً دچار درد و کبودی خواهید شد.
  • استفاده از مسکن تجوزی پزشک
  • اگر عمل لاپاراسکوپی انجام دهید٬ ممکن است حدود یک هفته در نوک شانه درد داشته باشید. این ناشی از گازی است که در طی عمل به شکم شما پمپاژ شده است.
  • برای مدت کوتاهی بعد از عمل ممکن است دچار یبوست شوید. برای کاهش این مشکل، از مسکن های کدئین استفاده نکنید ، فیبر زیادی بخورید و مایعات زیادی بنوشید. پزشک معالج برای مشکلات این چنین٬ داروی مناسب را تجویز میکند.
  • اگر در این مدت دچار معده درد شدید هستید با پزشک خود تماس بگیرید.

عوارض جراحی آپاندیس

برداشتن آپاندیس یکی از متداولترین عمل ها است و عوارض جدی یا طولانی مدت آن نادر است.

اما مانند همه انواع جراحی ، خطرات زیادی وجود دارد ، از جمله:

  • عفونت زخم
    اگرچه ممکن است قبل ، در طول عمل یا بعد از عمل آنتی بیوتیک داده شود تا خطر عفونت های جدی به حداقل برسد
  • خونریزی (هماتوم)
    خونریزی زیر پوست که باعث تورم محکم می شود. این به خودی خود بهتر می شود، اما در صورت نگرانی باید پزشک معالج خود را ببینید
  • جای زخم
    از عوارض طبیعی هر دو نوع عمل جراحی٬ ایجاد جای زخم در محل برش است
  • چرک (آبسه)
    در موارد نادر ، عفونت ناشی از ترکیدن آپاندیس می تواند منجر به آبسه بعد از عمل شود
  • فتق
    در محل برش یا در محل برش های مورد استفاده در جراحی لاپاراسکوپی
  • عوارض ناشی از بیهوشی عمومی٬ مانند خطر واکنش آلرژیک یا استنشاق معده

تشخیص آپاندیس

آپاندیس برخی افراد ممکن است در قسمت کمی متفاوت از بدن آنها قرار داشته باشد، مانند:

  • لگن
  • پشت روده بزرگ
  • اطراف روده کوچک
  • در نزدیکی قسمت تحتانی سمت راست کبد

برخی از افراد درد مشابه آپاندیسیت دارند، اما ناشی از چیز دیگری است ، مانند:

  • گاستروانتریت
  • سندرم روده تحریک پذیر شدید (IBS)
  • یبوست
  • مثانه یا عفونت ادرار

پزشک معالج شما در مورد علائم شما سؤال خواهد کرد ، شکم شما را معاینه می کند، و می بیند که آیا با فشار به ناحیه اطراف آپاندیس شما (سمت راست تحتانی شکم شما) فشار درد بیشتر می شود.

آزمایش های تکمیلی تشخیص آپاندیس

اگر علائم شما معمولی نباشد ، ممکن است آزمایش های دیگری برای تأیید تشخیص و رد شرایط دیگر لازم باشد.

ممکن است آزمایش های زیر را داشته باشید:

  • آزمایش خون برای مشاهده علائم عفونت
  • آزمایش بارداری برای زنان
  • آزمایش ادرار برای رد شرایط دیگر ، مانند عفونت مثانه
  • اسکن سونوگرافی برای مشاهده تورم آپاندیس
  • سی تی اسکن

برای گرفتن نتیجه، ممکن است مدتی زمان طول بکشد.
اگر تشخیص هنوز قطعی نباشد، جراح ممکن است برای معاینه آپاندیکس و اندام های لگن شما٬ لاپاراسکوپی را توصیه کند.

برداشتن آپاندیس معمولاً در صورت مشکوک بودن آپاندیسیت توصیه می شود، نه اینکه احتمال ترکیدن آن وجود داشته باشد.
اگر پزشک مطمئن نباشد که شما به آپاندیسیت مبتلا هستید، ممکن است توصیه کند حداکثر 24 ساعت صبر کنید تا ببیند علائم شما بهبود می یابد، همین طور بمانید یا بدتر شوید.

چه عواملی باعث ایجاد آپاندیسیت می شوند؟

بر اساس چیزی که موسسه ملی دیابت و گوارش و بیماری های کلیوی اعلام کرده است٬ کار آپاندیس ایجاد مخاط است. این مخاط از طریق لومین به درون روده بزرگ راه پیدا کرده و آنجا تخلیه میشود. اما گاهی اوقات مدفوع ممکن است راه آپاندیس را مسدود کند. بنابرین باعث ایجاد زخم هایی شود که به دلیل تحریک دستگاه گوارش از شرایطی مانند کرون و کولیت است.

در صورت مسدود شدن لومن آپاندیس٬ یک سری باکتری که در آپاندیس وجود دارند شروع به تکثیر کرده و منجر به آپاندیسیت میشود. این یعنی آپاندیس ملتهب شده است و پر از چرک است. از آنجایی که علت آپاندیسیت کاملاً مشخص نیست٬ هیچ راه تضمینی برای پیشگیری از آن وجود ندارد.

چه کسانی در معرض آپاندیسیت هستند؟

آپاندیسیت یک بیماری شایع است. همه ساله افراد زیادی با آپاندیسیت در بیمارستان بستری می شوند.ابتلا به آپاندیسیت در هر سنی امکان پذیر است، اما معمولاً در افراد جوان بین 10 تا 20 سال بیشتر دیده می شود.